Tại Sao Cân Điện Tử Bị Sai?
Trước khi nói đến cách hiệu chỉnh, cần hiểu rõ nguyên nhân gốc rễ dẫn đến sai số. Cân điện tử không phải thiết bị vĩnh viễn ổn định theo thời gian và điều kiện sử dụng, sai lệch là điều không thể tránh khỏi khi sử dụng lâu ngày.
1. Môi trường đặt cân không ổn định
Mặt sàn không bằng phẳng, nền rung động hoặc có gió mạnh đều ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả đo. Cân điện tử sử dụng cảm biến loadcell cực kỳ nhạy, chỉ cần một rung động nhỏ cũng có thể làm lệch số liệu.
2. Nhiệt độ và độ ẩm thay đổi đột ngột
Cảm biến bên trong cân hoạt động dựa trên nguyên lý biến dạng vật liệu. Khi nhiệt độ môi trường thay đổi đột ngột (ví dụ: đưa cân từ nơi lạnh vào phòng nóng), cảm biến chưa kịp thích nghi sẽ cho số liệu của cân cũng không chính xác.
3. Quá tải hoặc va đập mạnh
Đặt vật nặng vượt quá tải trọng tối đa của cân, hoặc để cân bị rơi, va chạm mạnh sẽ làm biến dạng loadcell, nguyên nhân hàng đầu dẫn đến sai số nghiêm trọng và khó khắc phục ngay tại chỗ.
4. Chưa để cân khởi động đủ thời gian
Nhiều người có thói quen bật cân lên và sử dụng ngay lập tức. Thực tế, hầu hết các dòng cân điện tử công nghiệp và thương mại cần 10–30 phút khởi động để linh kiện đạt nhiệt độ hoạt động ổn định rồi mới đưa hàng hóa lên cân.
5. Lâu ngày không hiệu chỉnh
Đây là nguyên nhân phổ biến nhất nhưng lại hay bị bỏ qua. Theo tiêu chuẩn đo lường, cân thương mại cần được kiểm định định kỳ ít nhất mỗi 12 tháng một lần.
Dấu Hiệu Nhận Biết Cân Điện Tử Bị Sai
Bạn có thể nghi ngờ cân đang có sai số khi:
- Cân một vật nhiều lần ra kết quả khác nhau, dù không thay đổi điều kiện.
- Kết quả chênh lệch rõ rệt so với một chiếc cân khác được kiểm định.
- Màn hình hiển thị số dương hoặc âm dù chưa đặt gì lên mặt cân.
- Cân trở về về 0 chậm hoặc không về đúng vạch 0 sau khi bỏ vật ra.
- Lấy 1 vật dụng có số cân cố định nào đó đặt lên cân thử, nếu không chuẩn với những lần trước.
Nếu gặp một trong các dấu hiệu trên, đã đến lúc tiến hành hiệu chỉnh.
Cách Hiệu Chỉnh Cân Điện Tử Chuẩn Nhất
Có hai phương pháp hiệu chỉnh phổ biến tùy theo loại cân và mức độ sai lệch.
Phương Pháp 1: Hiệu Chỉnh Tại Chỗ.
Đây là phương pháp người dùng có thể tự thực hiện với cân thông thường phù hợp với cân bàn, cân bếp, cân phòng tắm dân dụng.
Bước 1: Chuẩn bị quả cân chuẩn.
Sử dụng quả cân đã được kiểm định đúng với mức tải trọng thường dùng. Ví dụ, nếu bạn hay cân hàng từ 1–5 kg, hãy dùng quả cân 2 kg hoặc 5 kg làm chuẩn.
Bước 2: Đặt cân lên mặt phẳng ổn định.
Kiểm tra bong bóng thủy bình (nếu có) trên cân. Chỉnh chân cân cho đến khi bong bóng nằm chính giữa vòng tròn. Bước này thường bị bỏ qua nhưng ảnh hưởng rất lớn đến kết quả.
Bước 3: Bật cân và chờ khởi động.
Để cân chạy ít nhất 10–15 phút trong điều kiện môi trường thực tế trước khi hiệu chỉnh.
Bước 4: Chỉnh về 0.
Nhấn nút ZERO hoặc TARE khi mặt cân trống để đảm bảo điểm xuất phát là 0,000.
Bước 5: Vào chế độ Calibration
Tùy từng hãng sản xuất, thao tác vào chế độ hiệu chỉnh sẽ khác nhau. Thông thường: giữ nút CAL (hoặc MODE) trong 3–5 giây đến khi màn hình hiển thị "CAL" hoặc nhấp nháy con số tải trọng cần nhập.
Bước 6: Đặt quả cân chuẩn và xác nhận
Nhập giá trị quả cân theo hướng dẫn trên màn hình, đặt quả cân đúng lên giữa mặt cân, sau đó nhấn xác nhận. Cân sẽ tự động đọc và lưu giá trị chuẩn mới.
Bước 7: Kiểm tra lại
Bỏ quả cân ra, về 0, rồi đặt lại để kiểm tra kết quả. Nếu hiển thị đúng giá trị sai số cho phép, quá trình hiệu chỉnh thành công.
Phương Pháp 2: Kiểm Định Bởi Cơ Quan Đo Lường Nhà Nước
Đối với cân thương mại dùng trong giao dịch mua bán (chợ, siêu thị, nhà thuốc, xuất nhập khẩu), pháp luật Việt Nam yêu cầu phải được kiểm định định kỳ bởi Chi cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng trực thuộc tỉnh/thành phố.
Sau khi kiểm định đạt, cân sẽ được dán tem kiểm định có thời hạn hiệu lực. Đây là yêu cầu bắt buộc, không thể thay thế bằng tự hiệu chỉnh nội bộ.
Những Lưu Ý Quan Trọng Khi Hiệu Chỉnh.
- Không hiệu chỉnh khi cân đang bị ẩm hoặc vừa tiếp xúc với hóa chất. Hơi ẩm xâm nhập vào mạch điện tử có thể gây sai lệch cảm biến và làm hỏng thiết bị.
- Không dùng vật thay thế quả cân chuẩn. Chai nước, túi gạo hay bất kỳ vật nào không được kiểm định đều không đủ độ chính xác để làm chuẩn hiệu chỉnh.
- Sau khi di chuyển cân đến vị trí mới, luôn hiệu chỉnh lại. Mỗi môi trường có đặc điểm mặt sàn và trọng lực cục bộ khác nhau.
- Ghi lại lịch sử hiệu chỉnh. Với cân công nghiệp, việc lưu hồ sơ hiệu chỉnh giúp truy xuất nguồn gốc sai lệch và phục vụ kiểm tra chất lượng.
Khi Nào Cần Gọi Kỹ Thuật Viên?
Nếu sau khi hiệu chỉnh đúng quy trình mà cân vẫn tiếp tục cho kết quả sai lệch, hoặc màn hình hiển thị mã lỗi (ERR, OVERLOAD), đây là dấu hiệu loadcell hoặc mạch ADC đã bị hư hỏng vật lý. Lúc này, cần liên hệ đơn vị bảo hành hoặc nhà cung cấp thiết bị để kiểm tra và thay thế linh kiện, không nên tiếp tục sử dụng vì số liệu sai có thể gây thiệt hại kinh tế và vi phạm quy định về đo lường.
Cân điện tử bị sai không phải lúc nào cũng là dấu hiệu thiết bị hỏng, đa phần là do chưa được hiệu chỉnh đúng cách hoặc đúng chu kỳ. Hiểu rõ nguyên nhân, nhận biết sớm các dấu hiệu bất thường và thực hiện đúng quy trình hiệu chỉnh là cách tốt nhất để duy trì độ chính xác, kéo dài tuổi thọ thiết bị và đảm bảo uy tín trong hoạt động kinh doanh. Đầu tư thời gian cho việc kiểm tra và hiệu chỉnh định kỳ chính là đầu tư cho sự chính xác và chuyên nghiệp của bạn. Để biết thêm các cách khác về hiệu chỉnh cân điện tử hãy gọi ngay cho Thang nhôm Hà Thành, chúng tôi sẽ giúp bạn hiệu chỉnh chuẩn và nhanh hơn, hoặc cần mua cân điện tử hãy gọi ngay để mua được hàng cân điện tử chính hãng với giá hơp lý nhất.
.png){kind=icon}
.png){kind=icon}
